Eén van de doelen van Energie in het OV is overzicht creëren. Daarom hebben we een kaart ontwikkeld waarop we zo veel mogelijk initiatieven rondom netcongestie in het ov overzichtelijk weergeven. Van pilots tot gerealiseerde eindproducten, je vindt ze hier.
Daarbij nodigen we je van harte uit om ook je initiatief aan te melden via info@energieinhetov.nl
Schagen
Busstations laden onder netcontracten met transportbeperking
Voor laden bij busstations naast de treinstations van Alkmaar, Castricum, Heerhugowaard en Schagen, en bij de veerpont in Den Hoorn (Texel), zijn netaansluitingen aangevraagd. In Schagen en Den Hoorn zijn in oktober 2025 contracten met een transportbeperking vanwege netcongestie gesloten. De contracten gaan bij de nieuwe concessie Noordwest Noord-Holland (2028) over naar de volgende vervoerder.
Middelburg
Provincie bereidt zelf netaansluitingen voor busremises voor
Voor de nieuwe Zeeuwse busconcessie neemt de provincie Zeeland zelf de regie over netaansluitingen en transportcapaciteit voor busremises in Terneuzen, Zierikzee, Goes en Middelburg, omdat grotere aansluitingen in Zeeland door netcongestie lastig te krijgen zijn. Zo wint de provincie tijd tussen aanvraag en realisatie en krijgt de nieuwe vervoerder (EBS, vanaf december 2026) meer zekerheid. Dit is vastgelegd in het programma van eisen en de concessiebeschikking.
Moerdijk
Afgedankte busaccu's als netbatterij (project Anubis)
VDL Bus & Coach en RWE koppelen 43 afgedankte accupakketten uit elektrische bussen die Transdev sinds 2016 in Eindhoven inzette tot één stationaire batterij bij de RWE-centrale in Moerdijk. De batterij moet pieken in vraag en aanbod opvangen en TenneT helpen de netfrequentie te stabiliseren. De ingebruikname was gepland voor 2023 en is niet bevestigd; het ov-element is de herkomst van de accu's.
Enschede
Zonnepanelen met batterij op de perronkappen van station Enschede
ProRail plaatst 394 zonnepanelen op de perronkappen van station Enschede, met een batterij die het overschot op zonnige middagen opslaat voor gebruik later op de dag. De installatie moet ongeveer 60% van het stationsverbruik dekken en wordt in oktober 2026 aangesloten. De bron noemt netcongestie niet; de netcomponent is dat zonnestroom niet wordt teruggeleverd in een regio met terugleverknelpunten.
Den Helder
Busremise laadt onder contract met transportbeperking
Voor de busremise aan de Pastoor Koopmanweg in Den Helder, op een terrein dat wordt gedeeld met bouwmaterialenhandel Pontmeyer, sloot de vervoerder in oktober 2025 een netcontract voor 660 kW met een transportbeperking vanwege netcongestie. Het contract en de laadinfrastructuur gaan bij de nieuwe concessie Noordwest Noord-Holland (2028) over naar de volgende vervoerder.
Helmond
Nieuwe busremise op voormalig bedrijfsterrein met zware stroomaansluiting
De provincie Noord-Brabant bouwt aan de Engelseweg in Helmond een busremise voor circa 50 elektrische bussen op het terrein van een voormalig metaalbedrijf. Doorslaggevend was de zware stroomaansluiting die er al ligt, omdat netcongestie de zoektocht naar remiselocaties bemoeilijkt. De remise moet klaar zijn vóór de start van de nieuwe concessie Zuidoost-Brabant in 2029.
Uden
Provincie koopt busremise om bestaande stroomaansluiting te behouden
Toen de eigenaar de busremise aan de Energielaan in Uden wilde verkopen, kocht de provincie Noord-Brabant het terrein, dat al een stroomaansluiting en laadinfrastructuur heeft. Een nieuwe aansluiting van die omvang is in de regio niet te krijgen; zo blijft de capaciteit beschikbaar voor de concessie Oost-Brabant, die Arriva vanaf eind 2026 rijdt.
Breda
Provincie bouwt busremise en vraagt netaansluiting zelf aan
De provincie Noord-Brabant bouwde een nieuwe busremise in Breda en vroeg de netaansluiting voor het laden van elektrische bussen zelf aan bij Enexis, gedimensioneerd op de verwachte vloot. In het ontwerp is ruimte gereserveerd voor een batterij, zodat de vervoerder de aansluiting efficiënter kan benutten. De remise is in juli 2025 in gebruik genomen bij de start van de concessie West-Brabant.
Hoorn
Provincie sluit zelf netcontract voor nieuwe busremise
De provincie Noord-Holland sloot in mei 2024 zelf een aansluit- en transportovereenkomst voor een nieuwe busremise aan de Berkhouterweg in Hoorn (1.700 kW, met een transportbeperking vanwege netcongestie). Het contract gaat naar verwachting in 2029, na realisatie van de aansluiting, over naar de vervoerder van de nieuwe concessie Noordwest Noord-Holland. Tot die tijd mogen bussen van de gemeente op het busstation stallen en laden.
Purmerend
Busremise met batterij en zonnecarports in congestiegebied
Op de nieuwe busremise van EBS in Purmerend staat een batterij van 1 MW / 2,15 MWh van iwell, gecombineerd met zonnecarports, zodat elektrische bussen ondanks een beperkt netcontract kunnen laden. Volgens een regionaal bericht wijken chauffeurs uit naar Purmerend als er in Zaandam onvoldoende netruimte is. Het is hetzelfde project als in Zaandam, maar op een eigen locatie.
Zaandam
Busremise met batterij en zonnecarports onder capaciteitsbeperkend contract
EBS laadt op de nieuwe busremise in Zaandam elektrische bussen voor de concessie Zaanstreek-Waterland onder een capaciteitsbeperkend contract: in de wintermaanden mag de remise 12 uur per dag geen stroom van het net afnemen. Een batterij van 2 MW / 4,3 MWh van iwell en zonnecarports overbruggen die uren. Zie ook EIOV-0062 over de tijdig aangevraagde laadcapaciteit voor deze concessie.
Arnhem
Trolleybussen met grote accu rijden zonder extra bovenleiding door naar Ede en Nijmegen
In de concessie Arnhem-Nijmegen-Foodvalley (sinds juni 2026) zet Transdev nieuwe trolleybussen in met een grote accu die onder de Arnhemse bovenleiding laadt (In Motion Charging). Daarmee rijden trolleylijnen door naar onder meer Ede-Wageningen, Heteren, Duiven, Westervoort, Elst en Nijmegen, zonder nieuwe bovenleiding of extra laadaansluitingen. Het bestaande trolleynet levert zo de stroom voor een veel groter deel van het busnet.
Den Haag
Zonnepark 't Oor levert direct aan RandstadRail
Sinds 2020 ligt op de grens van Mariahoeve en Voorburg zonnepark 't Oor met ongeveer 5.700 panelen, gebouwd door Energie van Hollandsche Bodem en Helena Sustainable Innovations. Het park levert direct aan HTM voor RandstadRail tussen Laan van NOI en Voorburg 't Loo, zodat de stroom niet eerst via het publieke net hoeft. HTM en EVHB onderzochten daarnaast opslag in batterijen.
Zaandam
Laadcapaciteit voor busconcessie aangevraagd vóór de gunning
Vervoerregio Amsterdam vroeg voor de busconcessie Zaanstreek-Waterland zelf tijdig netcapaciteit aan op voorkeurslocaties voor laden, in plaats van dat aan de nieuwe vervoerder over te laten. In de concessie is ook vastgelegd dat de laadvoorzieningen aan het eind van de concessie kunnen worden overgedragen. Zo hoefde winnaar EBS niet in de wachtrij te beginnen.
Amsterdam
Spanning Amsterdamse tramleiding verhogen van 600 naar 750 volt
GVB verhoogt de spanning op de bovenleiding van het tramnet van 600 naar 750 volt gelijkspanning. Dat vermindert verliezen en stroompieken, zodat binnen dezelfde aansluitingen meer tramverkeer of ander gebruik mogelijk is. Het rapport Raakvlak (maart 2025) noemt dit naast HTM als maatregel die in uitvoering is; details over planning en trajecten ontbreken nog.
Leeuwarden
Batterijtrein Leeuwarden-Harlingen met stroombuffer op stations
Arriva laat dieselelektrische WINK-treinen ombouwen tot batterijtreinen voor de lijn Leeuwarden-Harlingen. Op de stations komt een batterijbuffer die buiten de piek laadt en de trein bij het laden voedt, zodat het lokale net geen hoge laadpieken krijgt. De treinen moeten in 2027 rijden; op welk station de buffer precies komt, is niet vermeld.
Den Haag
HTM doet mee aan afspraken over flexvermogen in Den Haag
HTM tekende in juni 2025 met het Rijk, de gemeente Den Haag, Stedin en TenneT een intentieverklaring over flexvermogen. Als een van de grootste stroomverbruikers in de stad onderzoekt HTM verbruik buiten de piek, batterijopslag aan de bovenleiding en het doorleveren van ongebruikte bovenleidingcapaciteit aan laadpunten. Doel is het net stabiel te houden tot de netuitbreiding rond 2033 klaar is.
Den Haag
Bussnellader op eindpunt Zwarte Pad deelt infrastructuur met tram
HTM heeft snelladers voor elektrische bussen op de eindpunten Kijkduin, Zwarte Pad en het voormalige Norfolkterrein. Bij Zwarte Pad in Scheveningen deelt de laadvoorziening infrastructuur met het tramsysteem; HTM noemt dit zelf de proef met hergebruik van energie op het Zwarte Pad. Op dezelfde plek komt ook het laadplein voor auto's op tramstroom (EIOV-0024).
Den Haag
Busremise met 109 laadpunten binnen een beperkte netaansluiting
HTM bouwde de busremise aan de Telexstraat in 2023 om tot laadlocatie met 109 pantograaflaadpunten voor de nieuwe elektrische bussen. HTM vroeg 10 MVA aan maar kreeg 's nachts 4,5 MVA en overdag 600 kW; een slim laadsysteem verdeelt het vermogen op basis van dienstregeling en accustand.
Arnhem
Bouwmachines 's nachts laden via het trolleynet
Arnhem test sinds 2025 het laden van elektrische bouwmachines via het trolleynet tussen 01:00 en 05:00 uur, wanneer de trolleybussen niet rijden. Zo kunnen bouwplaatsen elektrisch werken zonder te wachten op een netaansluiting. Mogelijk hangt dit samen met de tweede fase in Oosterbeek (EIOV-0033); dat is niet bevestigd.
Arnhem
Vernieuwing energievoorziening trolleynet, voorbereid op levering aan derden
De gemeente Arnhem laat met Strukton Rail en WSP de gelijkrichterstations, kabels en besturing van het trolleynet vernieuwen voor de komende veertig jaar. Een tweede fase maakt de installaties geschikt voor uitbreiding van het ov en voor stroomafname door andere partijen. Daarmee wordt het trolleynet structureel ingericht als alternatieve aansluiting in een vol net.
Bemmel
Elektrische bussen laden via aansluiting aardbeienteler
Transdev en aardbeienteler Royal Berry werken samen zodat elektrische bussen van de nieuwe concessie Arnhem-Nijmegen-Foodvalley gebruikmaken van de energievoorzieningen van de kwekerij. De bussen laden vooral 's nachts, wanneer de teler weinig van zijn aansluiting gebruikt. Volgens de provincie Gelderland laadt Transdev de hele concessie grotendeels via aansluitingen van bedrijven met restcapaciteit; Bemmel is daarvan het eerste openbare voorbeeld.
Alphen aan den Rijn
Tijdgebonden netcontract voor busstalling in plaats van dieselaggregaat
Qbuzz kan bij de geplande busstalling aan de H. Kamerlingh Onnesweg tot 2030-2032 niet de gevraagde netcapaciteit krijgen en laadt tijdelijk met een dieselaggregaat. Liander biedt een tijdgebonden transportcontract aan waarmee 's nachts en het grootste deel van de dag geladen kan worden, maar niet tijdens de piek. Qbuzz onderzocht ook reststroom uit een nabijgelegen ProRail-onderstation en overweegt een groepscontract als aanvulling.
Schiphol
Honderd elektrische bussen op een vijfde van de aansluiting bij Schiphol
Connexxion laadt bij Schiphol ongeveer honderd elektrische bussen met een energie- en laadmanagementsysteem van The Mobility House. Van de beschikbare 5 MW-aansluiting wordt zo maar ongeveer 20% gebruikt, waardoor pieken en extra aansluitkosten worden voorkomen. De bron is uit 2020; de huidige situatie is niet nagegaan.
Lelystad
Elektrische bussen laden op de netaansluiting van Lelystad Airport
EBS vond geen locatie met voldoende netcapaciteit voor een laadstation en huurt daarom bij Lelystad Airport een nieuw laadstation voor 28 elektrische bussen bij de nieuwe terminal. Het vliegveld stelt tijdelijk een deel van zijn eigen aansluitcapaciteit beschikbaar. Sinds december 2023 rijdt EBS daardoor elektrisch in en rond Lelystad.
Amstelveen
Overgedimensioneerde aansluiting busremise teruggebracht van 10 naar 2 MVA
Connexxion liet de 10 MVA-aansluiting van de busremise op bedrijventerrein De Loeten in Amstelveen verkleinen naar 2 MVA, omdat slim laden minder vermogen vraagt dan in 2018 gedacht. Liander kan de vrijgekomen capaciteit gebruiken om bedrijven op de wachtlijst eerder aan te sluiten.
Amersfoort
Geen busladen in de spits in concessie Utrecht Buiten
Keolis wil in de concessie Utrecht Buiten elektrische bussen niet laden tussen 7 en 9 uur en tussen 16 en 20 uur, door laadmomenten te verschuiven en grotere accu's te gebruiken. Dat ontlast het net op de piekmomenten en kan non-firm aansluitcontracten mogelijk maken. Het geldt concessiebreed (onder meer Amersfoort en Veenendaal); Amersfoort is als plaats gekozen.
Tilburg
Busremise deelt contractruimte met afvalbedrijf
Arriva en het Brabants Afval Team van de gemeente Tilburg delen hun gecontracteerde netcapaciteit via een non-firm transportovereenkomst met Enexis. Samen mogen ze het gezamenlijke vermogen niet overschrijden, waardoor Arriva afhankelijk is van het verbruik van het afvalbedrijf. Bestaande contractruimte wordt zo beter benut zonder nieuwe aansluiting.
Amsterdam
Batterijbuffer van 1 MWh voor de elektrische BRT-lijn 300
Binnen het Europese eBRT2030-project laadt Transdev/Connexxion de bussen van R-net-lijn 300 (Haarlem-Schiphol-Amsterdam) via een beperkte netaansluiting aangevuld met een stationaire batterij van 1 MWh. Een laadmanagementsysteem verdeelt het vermogen tussen bussen, buffer en net. De demo is in maart 2026 gelanceerd; de precieze depotlocatie is niet vermeld.
Nieuwegein
Afgedankte busbatterijen als opslag op de busremise
Qbuzz zet in Nieuwegein batterijen uit bussen die onder 80% capaciteit zijn gezakt in een container in als stationaire opslag. Die opslag kan piekvraag op de remise opvangen. Provincie Utrecht en Hogeschool Utrecht doen mee om te leren over opslag en teruglevering.
Groningen
Slim laden van de elektrische busvloot op beschikbare netcapaciteit
Qbuzz stuurt in Groningen en Drenthe het laden van ruim 160 elektrische bussen met eigen algoritmen en software, op basis van inzet, stroomprijs en beschikbare netcapaciteit. Zo worden grote vermogenspieken vermeden; laden op prijs kan volgens de ROCC wel tegen netcongestie in werken.
Arnhem
Straatmeubilair rond het Willemsplein op stroom uit de bovenleiding
Rond het Willemsplein in de Arnhemse binnenstad worden objecten in de openbare ruimte uit de trolleybovenleiding gevoed in plaats van uit het laagspanningsnet; de wifi en de kaartautomaat op het plein werken al zo. Bij de herinrichting van het plein (ontwerp 2025) is verdere aansluiting voorzien; of die is uitgevoerd, is niet bevestigd.
Arnhem
Ondergrondse fietsenstalling Willemsplein op stroom van het trolleynet
De gemeente Arnhem wil de ondergrondse fietsenstalling bij het Willemsplein, inclusief laadpunten voor e-fietsen, voeden uit het trolleynet in plaats van het publieke net.
Arnhem
Trolley 2.0: trolleybussen met accu die onder de draad laden
Hermes rijdt in Arnhem met trolleybussen die een accu opladen terwijl ze onder de bovenleiding rijden ('In Motion Charging') en daarna ongeveer tien kilometer zonder draad kunnen rijden. Remenergie gaat naar de accu of terug de bovenleiding in. Zo kan het bestaande trolleynet meer lijnen bedienen zonder extra laadaansluitingen.
Arnhem
Eerste laadpaal in een trolleymast bij winkelcentrum Schuytgraaf
In 2017 opende Arnhem bij winkelcentrum Schuytgraaf een laadpaal voor auto's die is ingebouwd in een mast van de trolleybovenleiding, volgens de gemeente een Europese primeur. Een deel van de stroom komt uit remenergie van trolleybussen. Het is het startpunt van de latere laadpunten aan het trolleynet; of deze paal nog werkt, is niet nagegaan.
Oosterbeek
Snellaadpunt en bouwlaadstation aan het trolleynet in Oosterbeek
In Oosterbeek staat een snellaadpunt voor auto's dat via het 'Smart Trolley Grid' stroom en remenergie uit de trolleybovenleiding gebruikt. In een tweede fase komen er mobiele laadstations voor bouwmaterieel bij. Het trolleynet vervangt zo een nieuwe aansluiting op het publieke net.
Arnhem
Walstroom voor rivierboten via het trolleynet
Gemeente Arnhem en Connexxion legden oplaadpunten voor rivierboten en andere schepen aan die gevoed worden uit het trolleynet. Daarmee is voor walstroom geen aparte aansluiting op het publieke net nodig. De precieze kade is niet vermeld.
Arnhem
Kaartautomaten gevoed uit het trolleynet
In Arnhem zijn kaartautomaten aangesloten op de bovenleiding van de trolleybus in plaats van op het publieke net. Het is klein, maar laat zien dat het trolleynet als alternatieve aansluiting voor straatmeubilair kan dienen.
Schaarsbergen
Laadpunten voor trolleybus en auto's aan het trolleynet in Schaarsbergen
Gemeente Arnhem en Connexxion legden in Schaarsbergen een laadpunt aan waar Trolley 2.0-bussen stilstaand kunnen laden, gecombineerd met twee laadpunten voor auto's, gevoed uit het trolleynet. Het trolleynet dient zo als aansluiting en levert ook remenergie, waardoor geen nieuwe aansluiting op het publieke net nodig was.
Den Haag
Nieuw tramopstelterrein emissieloos bouwen met stroom uit het tramnet
HTM wil een nieuw opstelterrein met onderhoudsgebouw, wasstraat en wachtruimte (deels) emissieloos bouwen met bouwstroom uit de eigen tramvoeding, eerst aan de wisselspanningskant en mogelijk later aan de gelijkspanningskant. In een congestiegebied is zo'n bouwaansluiting anders nauwelijks te krijgen. Welk terrein het betreft is niet bevestigd; mogelijk de nieuwe tramremise op het GAVI-terrein.
Den Haag
Zuiniger rijden door tram- en buschauffeurs ('koninklijk rijden')
HTM wil bestuurders inzicht geven in het effect van hun rijstijl op verbruik en reiscomfort, eventueel met spelelementen. Een rustiger rijstijl verlaagt verbruik en stroompieken op de aansluitingen. Het netcapaciteitseffect is indirect; de verwachte besparing is ongeveer 5%.
Den Haag
Bovenleidingspanning Haagse tram verhogen van 600 naar 750 volt
HTM en MRDH willen de spanning op de tramleiding verhogen van 600 naar 750 volt gelijkspanning. Dat geeft minder verlies, meer beschikbaar vermogen en lagere stroompieken, zodat er capaciteit vrijkomt voor opslag, laden of bouwplaatsen. De verwachte besparing is ongeveer 5%.
Landelijk
Flextender spoor: batterij van marktpartij tussen spoornet en publiek net
ProRail wil een batterij van een marktpartij plaatsen op de grens van het eigen gesloten net en het publieke net. ProRail zet die in bij eigen afnamepieken, de regionale netbeheerder bij congestie, en daarbuiten verdient de eigenaar op de energiemarkt. In 2024 was dit nog gepland zonder bekende locatie; de pilot op Lage Weide in Utrecht is mogelijk een uitwerking.
Wolfheze
Bouwmaterieel laden via het tractienet van ProRail in Wolfheze
Na Vught wilde ProRail ook bij de werkzaamheden in Wolfheze (spooronderdoorgang en station) een laadvoorziening voor elektrisch bouwmaterieel voeden vanuit het eigen gesloten spoornet. Zo hoeft de aannemer niet te wachten op een aansluiting op het publieke net. Of de laadvoorziening er inmiddels staat, is niet bevestigd.
Den Haag
Laadplein voor auto's gevoed uit de tramleiding
HTM en de gemeente Den Haag ontwikkelen een laadplein voor auto's dat stroom haalt uit de tramvoeding, eerst aan de wisselspanningskant en later mogelijk direct van de bovenleiding. Er wordt geladen als de trams de capaciteit niet nodig hebben, binnen het bestaande contract van HTM; omdat HTM alles in eigen beheer houdt, geldt het als installatie en is geen ontheffing nodig. De pilotlocatie is het Zwarte Pad in Scheveningen; de ACM oordeelde in 2024 dat dit binnen de energiewet past.
Nieuwegein
Elektrische bussen laden op de tramremise
Provincie Utrecht en Qbuzz laden elektrische bussen naast de tramremise in Nieuwegein op de aansluiting die eigenlijk voor de trams is bedoeld. De trams vragen vooral 's ochtends veel stroom bij vertrek; buiten die piek is er ruimte om bussen te laden. Zo was geen nieuwe busremise met eigen aansluiting nodig.
Hoek van Holland
Elektrische graafmachine op stroom uit de metrobovenleiding
RET levert stroom uit de bovenleiding van de metro aan een elektrische graafmachine bij de aanleg van een natuurgebied op een voormalig militair kampterrein in Hoek van Holland. Het is de eerste keer dat het RET-net voor een externe bouwplaats wordt gebruikt; zo is geen tijdelijke aansluiting op het publieke net nodig. De ROCC noemde dit in 2024 nog als geplande 'bouwaansluiting'.
Rotterdam
Snellaadpleinen aangesloten op het metronet bij Alexander en Meijersplein
RET mag dankzij een ontheffing van de ACM derden aansluiten op het eigen metronet. De eerste aansluitingen zijn snellaadpleinen bij de metrostations Alexander en Meijersplein voor bedrijfswagens en stadslogistiek; de gemeente Rotterdam koopt daarvoor 2000 MWh per jaar van RET (januari 2025). Zo hoeven die laadpleinen niet in de wachtrij van de netbeheerder; de opening is nog niet bevestigd.
Den Haag
Nieuwe Haagse trams met accu's om stroompieken te dempen
HTM koos bij de aankoop van nieuwe trams ter vervanging van de GTL8 volgens de ROCC-inventarisatie voor accu's aan boord, die remenergie vasthouden en de pieken bij optrekken uit het publieke net verkleinen. De nieuwe tram is de Stadler TINA, die vanaf 2026 instroomt op de lijnen 1, 6 en 12; in openbare bronnen is niet bevestigd dat de accu-optie is uitgevoerd.
Amsterdam
Bidirectionele omvormer in metro-onderstations GVB
GVB onderzoekt met TU Delft en AMS Institute een bidirectionele AC/DC-omvormer in onderstations, zodat remenergie van de M5- en M7-metro's kan worden teruggeleverd aan het publieke net in plaats van alleen binnen één sectie te worden gebruikt. Dat verlaagt de netto afname en de pieken, al kan teruglevering invoedingscongestie vergroten als er geen opslag bij komt. Vervoerregio Amsterdam heeft besloten in teruglevering van remenergie te investeren; mogelijk is dat de uitwerking van deze pilot.
Amsterdam
Bouwaccu's laden met remenergie via een metro-onderstation
GVB wil mobiele accusystemen voor emissieloos bouwen aansluiten op een gelijkrichterstation of het tramnet en die vullen met remenergie. Zo zijn minder nieuwe bouwaansluitingen nodig en wordt energie benut die nu verloren gaat; de eerste schatting is 0,5 GWh per onderstation per jaar. Het rapport Raakvlak (2025) noemt een 'mobiele aansluiting op het tramnet voor ZE-bouw' van GVB als voorbeeldpilot; een locatie of startdatum is niet gevonden.
Den Haag
Zonnespin: zonnepanelen met opslag langs de trambaan (wisselspanning)
HTM heeft langs RandstadRail zogenoemde Zonnespinnen geplaatst: stroken zonnepanelen op landschappelijk ingepaste constructies die hun stroom direct aan de tractie-installatie leveren. Zo gebruikt HTM overdag eigen zonnestroom in plaats van stroom uit het publieke net, en levert die niet terug. De eerste pilot (circa 50 kW) is in samenwerking met MRDH gerealiseerd; HTM onderzoekt of de Zonnespinnen ook aan derden mogen leveren.
Den Haag
Interlink-omvormer koppelt secties van het Haagse tramnet
HTM ontwikkelt met De Haagse Hogeschool een omvormer die secties van het tramnet onderling verbindt. Pieken door optrekken en remmen worden zo over meerdere onderstations verdeeld en meer remenergie blijft in het systeem. Dat verlaagt de vraag uit het publieke net en kan verzwaring van de bovenleiding uitstellen.
Amsterdam
Piekbewaking per aansluiting via de verkeersleiding GVB
GVB krijgt op basis van verbruiksdata per minuut een signaal als een aansluiting tegen zijn limiet aanzit. De verkeersleiding kan dan ingrijpen, bijvoorbeeld door voertuigen later vrij te geven of rustiger te laten optrekken. Volgens de ROCC worden zo gemiddeld 34 piekkwartieren per jaar voorkomen.
Rotterdam
Remenergie van tram en metro terugleveren via bidirectionele omvormers
RET heeft op twee locaties bidirectionele omvormers die remenergie van trams en metro's terugleveren aan het openbare net. Dat verlaagt de netto vraag van het ov-net en kan capaciteit vrijmaken voor derden, al kan teruglevering invoedingscongestie juist vergroten. De ROCC noemt een mogelijke besparing tot 30% tractie-energie.
Rotterdam
Energiebank: verplaatsbare batterij aan de tramleiding
RET gebruikt bij de keerlus Posthumalaan (Kop van Zuid) een 'unplugged onderstation': een verplaatsbare batterij die laadt via de bovenleiding en remenergie van trams opvangt, zonder eigen netaansluiting. De batterij vangt piekvraag op, zodat de tramlijn vaker kan rijden zonder nieuw onderstation; er is ook een laadpunt voor auto's in verwerkt. Het project loopt met Strukton en Hedgehog binnen Europese railprogramma's en is sinds december 2024 in gebruik.
Den Haag
Tractienetten als slim DC-net voor laadpalen en zonnestroom
In het onderzoeksproject 'Van Tractiesysteem naar Slim DC Elektriciteitsnet' testten De Haagse Hogeschool en de Hogeschool van Amsterdam of de gelijkspanningsnetten van tram en metro elektrische auto's kunnen laden en zonnestroom direct kunnen opnemen. Dat ontziet het publieke net. Ze keken ook naar de kansen voor opschaling in Den Haag en Amsterdam, met HTM, GVB en de bedrijven Dynniq Energy en DC Opportunities.
Amsterdam
Elektrische bussen laden via de derde rail van de metro
GVB, TU Delft en AMS Institute onderzochten (2022-2024) of buslaadpunten op de derde rail van de metro kunnen worden aangesloten, zodat bussen laden met remenergie van metro's en de vraag over meerdere onderstations wordt verdeeld. Bij station Noord zou dagelijks zo'n 17 MWh remenergie beschikbaar zijn. Arcadis werkte eind 2023 aan de laadvoorziening bij station Noord; of die daadwerkelijk op het metronet wordt aangesloten, is niet bevestigd.
Amsterdam
Energiezuinig rijden met directe feedback aan bestuurders GVB
GVB geeft metro- en trambestuurders op basis van verbruiksdata per traject feedback over hun rijstijl. Rustiger optrekken verlaagt zowel het verbruik als de stroompieken op de aansluitingen. Het verwachte effect is 4 à 5 GWh besparing per jaar; het netcapaciteitseffect is indirect.
Groningen
Remenergie van treinen opslaan voor laden van bussen bij station Groningen
Qbuzz, ProRail, OV-bureau Groningen Drenthe, gemeente Groningen, Enexis, Strukton en Hedgehog willen remenergie van treinen bij Groningen Centraal opvangen in een batterij, zodat capaciteit van het ProRail-onderstation vrijkomt om elektrische bussen bij de nieuwe busbuffer te laden. De gemeenteraad heeft in 2025 de elektrificatie van de busbuffer gefinancierd (3 miljoen euro); of de batterij met remenergie er daadwerkelijk komt, is niet bevestigd.
Utrecht
Flexibel vermogen via spooraansluiting ontlast stroomnet Lage Weide
ProRail, Stedin, TenneT en de gemeente Utrecht gebruiken een bestaande spooraansluiting op bedrijventerrein Lage Weide in twee richtingen: bij piekbelasting levert een flexibele installatie via die aansluiting stroom aan het publieke net. Voorlopig gaat het om gasgeneratoren die enkele keren per jaar draaien. Mogelijk is dit een uitwerking van de 'flextender spoor' uit de ROCC-inventarisatie, die als apart item in de lijst staat.
Vught
Bouwmaterieel laden via het tractienet van ProRail
Bij het spoorproject Vught Verdiept laadt aannemer BAM elektrisch bouwmaterieel via een mobiele 10 kV-laadcontainer die gevoed wordt vanuit een tractie-onderstation van ProRail, met load balancing om binnen het gecontracteerd vermogen te blijven. Zo is geen nieuwe aansluiting op het publieke net nodig. Volgens ProRail is dit de eerste pilot met laden vanaf een onderstation; een vervolg in Wolfheze staat als apart item in de lijst.
Wierden
Batterij aan de 1500V-bovenleiding bij schakelstation Wierden
ProRail plaatst samen met ABB een energieopslagsysteem van circa 500 kWh in het 1500V-gelijkspanningsnet bij een nieuw schakelstation in Wierden. De batterij moet de tractievoeding versterken zodat een extra aansluiting op het publieke net mogelijk niet nodig is, en test ook het terugwinnen van remenergie. Vergunningen zorgden voor vertraging.
Landelijk
Zonnepanelen gekoppeld aan het wisselspanningsnet van de Betuweroute
ProRail onderzoekt in een pilot binnen de 'Energiecorridor Betuwe-A15' (programma Opwek Energie op Rijksvastgoed) hoeveel zonnestroom direct door het 25 kV-tractienet van de Betuweroute kan worden gebruikt in plaats van teruggeleverd aan het publieke net. Volgens de ROCC-inventarisatie is het effect op afnamecongestie gering, omdat de spitsen op het spoor zelden samenvallen met de zonpiek. Een precieze locatie is nog niet gevonden; vermoedelijk ligt die in de regio Drechtsteden.